20’lik Diş Nedir? Nasıl Çekilir?

20’lik dişler, genellikle genç erişkinlik döneminde çıkan ve birçok kişide ağrı, şişlik ya da çene yapısında bozulmalara yol açabilen dişlerdir. Diş hekimliği literatüründe “üçüncü azı dişleri” olarak adlandırılan bu dişler, çene yapısına göre bazen sağlıklı bir şekilde çıkabilirken bazen de gömülü kalır. Peki 20’lik diş neden sorun çıkarır, nasıl çekilir ve sonrasında nelere dikkat edilmelidir?

20’lik Diş Nedir ve Ne Zaman Çıkar?

20’lik dişler, ağızda en son çıkan azı dişleridir ve genellikle 17 ile 25 yaş arasında sürmeye başlar. Bu dişlerin temel görevi çiğneme fonksiyonunu desteklemektir, ancak evrimsel süreçte çene yapımızın daralması nedeniyle çoğu kişide bu dişler için yeterli alan kalmamıştır.

Alan yetersizliği, dişlerin doğru şekilde sürememesine veya gömülü kalmasına neden olur. Gömülü 20’lik dişler, çevre dokularda baskı oluşturabilir, iltihaplanma, diş eti apsesi, çene ağrısı veya diş diziliminde bozulmalara yol açabilir. Bu nedenle birçok durumda 20’lik dişlerin çekilmesi gerekir.

20’lik Dişin Belirtileri ve Sorun Oluşturduğunun İşaretleri

20’lik diş çıkarken bazı belirtiler genellikle kendini gösterir. Bu belirtiler, dişin sağlıklı mı yoksa problemli mi olduğunu anlamak açısından oldukça önemlidir.
En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:

Diş etinde şişlik ve hassasiyet
Çiğneme sırasında ağrı veya baskı hissi
Çene bölgesinde ağrı veya kulak arkasına yayılan sızı
Ağız açmada zorlanma
Ağız kokusu ve tat değişikliği
Zaman zaman iltihap veya apselerin oluşması

Eğer bu belirtilerden biri ya da birkaçı varsa, diş hekiminizin muayenesiyle röntgen çekilmesi önerilir. Röntgen görüntüsü, dişin konumunu ve çekim gerekip gerekmediğini belirlemede kritik rol oynar.

20’lik Diş Çekimi Nasıl Yapılır?

20’lik diş çekimi, dişin konumuna göre iki farklı şekilde yapılabilir:
normal çekim veya cerrahi çekim.

Normal çekim, dişin tamamen sürmüş olduğu durumlarda lokal anestezi altında yapılır. Hekim dişi gevşeterek kontrollü bir şekilde çıkarır.
Cerrahi çekim ise dişin gömülü olduğu veya dişin sadece bir kısmının göründüğü durumlarda uygulanır. Bu işlemde diş etine küçük bir kesi yapılır, gerekirse dişin üzerindeki kemik dokusu kaldırılır ve diş parçalara ayrılarak çıkarılır.

Her iki durumda da işlem lokal anestezi altında gerçekleştirilir, bu sayede hasta ağrı hissetmez. Çekim süresi dişin yapısına göre 10 ila 45 dakika arasında değişebilir.

20’lik Diş Çekimi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Çekim sonrasında iyileşme süreci, dişin türüne ve uygulanan yönteme bağlı olarak değişir. Ancak dikkat edilmesi gereken bazı genel kurallar vardır:

İlk 24 saat içinde tükürmek, gargara yapmak veya pipetle içmekten kaçının. Bu, pıhtının yerinden oynamasına ve “alveolit” (kuru soket) adı verilen ağrılı bir duruma neden olabilir.
Çekim bölgesine ilk gün soğuk kompres uygulayın.
İlk birkaç saat sıcak yiyecek ve içecek tüketmeyin.
Sigara ve alkol kullanımından en az 48 saat uzak durun.
Diş hekiminizin önerdiği şekilde ağrı kesici veya antibiyotik kullanın.
İyileşme süreci boyunca diş fırçalarken çekim bölgesine temas etmemeye özen gösterin.

Genellikle 7–10 gün içerisinde dokular iyileşir ve hasta günlük yaşamına dönebilir.

20’lik Diş Her Zaman Çekilmeli mi?

Her 20’lik dişin çekilmesi gerekmez. Eğer diş düzgün şekilde sürmüş, çevre dokulara zarar vermiyor ve çiğneme fonksiyonuna katkı sağlıyorsa, dişin ağızda kalması tercih edilebilir. Ancak şu durumlarda çekim kaçınılmaz hale gelir:

Diş gömülü veya yarı gömülü kalmışsa
Çevre dişlere baskı yapıyorsa
Sık sık iltihap ve ağrıya neden oluyorsa
Diş eti hastalıklarına yol açıyorsa
Ortodontik tedavi planını etkiliyorsa

Diş hekimi muayenesi ve röntgen değerlendirmesi sonrasında, çekim kararı kişiye özel olarak verilir.